جمال رضايى

524

بيرجندنامه ( فارسى )

مقصد مىرسيد برندهء مسابقه شمرده مىشد . 12 - استا قلامسى پيش بيا esta qolomesey pis beya ( استاد غلامحسين پيش بيا ) : اين بازى و سرگرمى ويژهء پسران بزرگ و جوان بود . براى اجراى اين بازى دو استخوان بالاى كفشك سم پاچهء گوسفند تهيّه مىكردند و در هركدام دو سوراخ - يكى در بالا و ديگرى در پايين آن - ايجاد مىنمودند . در سوراخ پايين يكى قطعهء چوب كوتاه و باريك و محكمى ( تقريبا به اندازهء يك چهارم چوب كبريت ) فرو مىكردند و استوار مىنمودند . از سوراخهاى بالايى آن دو استخوان ، نخى تابيده و باريك يا يك موى كلفت دم اسب مىگذراندند و استخوانها را مانند دو مهره در آن مىكشيدند و آويزان مىكردند ، بعد دو سر اين نخ يا مو را - كه سى تا چهل سانتىمتر طول داشت - با دو دست مىگرفتند و با تكانهاى مخصوصى كه به آن مىدادند استخوانها را به جنبش در مىآوردند و پس و پيش مىبردند چنان‌كه گاهى به‌هم نزديك و گاهى از هم دور مىشدند و گاه چنان به‌هم نزديك مىگرديدند كه آن چوب كه در سوراخ پايينى يكى فرو كرده بودند در سوراخ پايينى استخوان ديگر داخل مىشد و فرو مىرفت و باز با تكان دادن نخ آنها را جدا مىكردند . كسى كه اين عمل را انجام مىداد مرتّبا اين سخنان آهنگين را تكرار مىنمود : " استا قلامسى پش بيا esta qolomesey pes beya " ( استاد غلامحسين پيش بيا ) . استا قلامسى پش بيا esta qolomesey pes beya ( استاد غلامحسين پيش بيا ) . " اهاى پش بيا ، پش بيا ، پش بيا ahay pes beya pes beya pes beya ( آهاى پيش بيا ، پيش بيا ، پيش بيا ) . اهاى پش بيا ، پش بيا ، پش بيا ahay pes beya pes beya pes beya ( آهاى پيش بيا ، پيش بيا ، پيش بيا ) . " استا قلامسى تونجه ك esta golomesey tunje ko " ( استاد غلامحسين تويش كن ) . " استا قلامسى تونجه ك esta golomesey tunje ko " ( استاد غلامحسين تويش كن ) . " اهاى تونجه ك ، تونجه ك ، تونجه ك ahay tunjeko tunjeko tunjeko ( آهاى تويش كن ، تويش كن ، تويش كن ) . " اهاى تونجه ك ، تونجه ك ، تونجه ك ahay tunjeko tunjeko tunjeko ( آهاى تويش كن ، تويش كن ، تويش كن ) . در وقتى كه بازيگر اين بازى را انجام مىداد بچّه‌ها و نوجوانان كه گرد او جمع شده بودند با كف‌زدن سخنان او را تكرار مىكردند و مىخنديدند و هر وقت آن دو استخوان بهم